Vraag een chatbot om een dagje Rome uit te stippelen en je hebt binnen tien seconden een compleet programma, van ontbijt tot avondeten. Handig, maar niet altijd betrouwbaar. Steeds meer Nederlanders laten hun vakantie tegenwoordig door AI plannen, en dat gaat vaker mis dan je zou denken.
Bijna de helft plant inmiddels met een chatbot
Volgens de ANWB Vakantiemonitor is het aandeel Nederlanders dat een AI-tool als ChatGPT, Gemini of Copilot inzet bij de vakantievoorbereiding het afgelopen jaar verdubbeld. Vooral jongeren lopen voorop: de helft van de 18- tot 29-jarigen gebruikt AI als hulpmiddel, tegenover een klein deel van de 65-plussers. De meeste mensen vragen niet alleen om inspiratie, maar laten de chatbot ook complete dagschema's samenstellen, een bestemming kiezen of restaurants uitzoeken.
Verzekeraar FBTO testte begin dit jaar zes populaire AI-tools op hun reisadvies: ChatGPT, Claude, Gemini, Grok, Mistral en Perplexity. Bijna de helft van de deelnemers aan het onderzoek had zelf al eens onjuiste of verouderde reistips van een chatbot gekregen. Dat blijkt geen toeval te zijn.
De Wilhelminatoren bestaat niet meer, maar AI weet dat niet
De testresultaten zijn ronduit ontnuchterend. Vijf van de zes geteste modellen hielden geen rekening met de invoering van de euro in Bulgarije per 1 januari 2026, waarmee het land het eenentwintigste land in het eurogebied werd. Nog opvallender: vijf modellen adviseerden reizigers om de Wilhelminatoren in Valkenburg te bezoeken, terwijl die toren op 16 maart 2025 instortte en simpelweg niet meer bestaat.
Zulke fouten klinken onschuldig, maar ze raken de kern van waar je een reisassistent juist voor gebruikt: actuele, kloppende informatie. Een chatbot die een verdwenen bezienswaardigheid aanraadt, kan je net zo makkelijk een gesloten restaurant, een omgebouwde luchthaventerminal of een grens die inmiddels een visum vereist voorschotelen.
AI verzint ook wel eens een adresje dat niet bestaat
Nog vervelender dan een verouderd advies is een compleet verzonnen advies. Chatbots noemen soms restaurants, hotels of bezienswaardigheden die helemaal niet bestaan, gewoon omdat de naam en de locatie aannemelijk klinken. Ook komt het voor dat een tool een website aanraadt om iets te boeken zonder te checken of die site betrouwbaar is. Bij een verzonnen tapasbar loop je alleen een kleine domper op, maar bij een boekingssite die geld int zonder dat er ooit een kamer voor je klaarstaat, ben je serieus de klos. Zoek een geadviseerde site dus altijd zelf even op voordat je er je bankgegevens invoert.
Waarom een chatbot dit soort blunders maakt
Een taalmodel praat niet live mee met de wereld. Het is getraind op een enorme berg tekst tot een bepaalde datum, en alles wat daarna gebeurt, mist het tenzij het expliciet een zoekopdracht doet. Sommige tools doen dat tegenwoordig wel, maar lang niet altijd, en zelfs dan controleren ze niet standaard of een bron betrouwbaar is. Het model geeft gewoon het antwoord dat het meest waarschijnlijk klinkt, en dat is niet hetzelfde als het antwoord dat klopt.
Daar komt bij dat een chatbot bijna nooit "ik weet het niet" zegt als dat eigenlijk het eerlijke antwoord is. Hij verzint liever een plausibel klinkend alternatief. Dat heet hallucineren, en bij een simpele vraag over een restaurantje is het vervelend, maar bij informatie over visumplicht of veiligheid kan het je vakantie echt verpesten.
Gemini scoorde het beste, maar geen enkele tool is waterdicht
In de FBTO-test kwam Google Gemini als winnaar uit de bus, met een score van 67,6 procent op juistheid. Een ruime voldoende, maar dat betekent ook dat zelfs de beste tool op dit moment bij ongeveer een derde van de vragen de plank misslaat. De andere modellen scoorden allemaal lager. Welke AI-tool je ook gebruikt, blind vertrouwen is dus nergens op zijn plaats.
Zo gebruik je AI wel veilig voor je volgende reis
Gebruik een chatbot vooral voor het eerste ideeënwerk: bestemmingen verkennen, een grove planning maken, inspiratie opdoen voor een regio waar je nog nooit bent geweest. Controleer daarna alles wat er echt toe doet zelf.
- Check openingstijden, entreeprijzen en of een attractie nog bestaat op de officiële website in plaats van op wat de chatbot zegt.
- Zoek een aanbevolen boekingssite altijd zelf op via Google voordat je betaalt, in plaats van meteen op een gegeven link te klikken.
- Vraag bij twijfel over visa, valuta of veiligheid het na bij een officiële bron, zoals de ambassade of het reisadvies van de overheid.
- Gebruik meerdere tools naast elkaar bij belangrijke beslissingen, zodat je tegenstrijdige antwoorden op tijd opmerkt.
Ook de praktische kant van je reis verdient een dubbelcheck. Wil je onderweg zelf snel dingen kunnen opzoeken zonder je te verslikken in roamingkosten? Een eSIM bespaart je flink op databundels in het buitenland, zodat je altijd kunt controleren of een AI-tip nog klopt. Vraag een chatbot ook nooit blind om je verzekering te beoordelen: uit ons artikel over reisverzekeringen blijkt al dat de kleine lettertjes vaak anders liggen dan je zou verwachten, laat staan wat een taalmodel daarvan bakt. Hetzelfde geldt voor betalen onderweg: je gewone bankpas kan je op reis honderden euro's kosten als je afgaat op een algemeen advies in plaats van je eigen bank te bellen.
AI is een prima startpunt voor je volgende reis. Het eindpunt van je research zou het nooit moeten zijn.