Je staat op Schiphol, de boarding is al een uur vertraagd, en niemand bij de gate kan je vertellen wanneer je vliegtuig echt vertrekt. Herkenbaar? Vanaf 2027 verandert er het nodige aan je rechten in zo'n situatie. Het Europees Parlement keurde op 7 juli 2026 met 646 stemmen voor en slechts 12 tegen een herziening van de Europese passagiersrechten goed, de eerste grote update sinds 2004. Wat betekent dit voor jou als je de komende jaren gaat vliegen?
Wanneer gaan de nieuwe regels in
Niet morgen al. De Raad van de Europese Unie moet de tekst nog formeel bevestigen, en daarna volgt publicatie in het Publicatieblad van de EU. Lidstaten en luchtvaartmaatschappijen krijgen vervolgens ongeveer een jaar om zich voor te bereiden. Reken dus op de tweede helft van 2027 voordat je er in de praktijk iets van merkt. Tot die tijd gelden gewoon de huidige rechten uit de bestaande verordening, zoals het Europees Parlement zelf bevestigt op zijn factsheet over passagiersrechten.
Dertien jaar onderhandelden Parlement en lidstaten al over een update. Zo lang duurde het omdat luchtvaartmaatschappijen en consumentenorganisaties lijnrecht tegenover elkaar stonden over bijna elk onderdeel van het voorstel. De Europese Commissie wees er bij de aankondiging op dat reizigers tot de daadwerkelijke inwerkingtreding precies dezelfde bescherming houden als nu, dus je hoeft voorlopig niets anders te doen dan je rechten kennen.
De compensatiebedragen blijven hetzelfde
Jarenlang lobbyden luchtvaartmaatschappijen om de drempel voor compensatie te verhogen van drie naar vijf of zelfs zes uur vertraging. Dat is niet gelukt. De drie-uursgrens blijft staan, en ook de bedragen veranderen niet: 250 euro voor korte vluchten, 400 euro voor vluchten binnen Europa, en tot 600 euro voor langeafstandsvluchten. Had je gehoopt op hogere bedragen na ruim twintig jaar prijsstijgingen? Die hoop kun je laten varen.
Wil je weten wanneer je verzekering wél en niet bijspringt bij reisproblemen? niet elke polis dekt alles, dus check dat los van deze EU-regels. Een compensatie voor vertraging en een uitkering van je reisverzekering zijn namelijk twee verschillende dingen die je allebei apart moet aanvragen.
Instapkaarten worden gratis, naamcorrecties ook
Een van de concreetste verbeteringen zit in de kleine lettertjes. Luchtvaartmaatschappijen mogen straks geen geld meer vragen voor het printen van een instapkaart, met of zonder app. Typte je per ongeluk een letter verkeerd bij het boeken? Dan mag een kleine correctie niet meer leiden tot een woekerprijs of, erger nog, een geweigerde instap aan de gate.
Ook de transparantie over handbagagekosten gaat omhoog. Dat is best welkom, want veel reizigers lopen nu al tegen verrassingen aan als ze de regels rond handbagage niet goed kennen. Families krijgen daarnaast het recht om gratis naast elkaar te zitten, zonder bij te betalen voor een stoelreservering.
Herboeken wordt makkelijker, ook bij een andere maatschappij
Valt je vlucht alsnog uit of mis je je aansluiting? Dan krijg je straks meer opties. Een maatschappij moet je kunnen herboeken op een andere luchtvaartmaatschappij, of zelfs op de trein of bus, als dat sneller is dan wachten op het eigen volgende toestel. Word je tegen je wil in een lagere klasse gezet dan waarvoor je betaalde? Dan krijg je dat verschil automatisch terug, zonder dat je er zelf achteraan hoeft te bellen.
De klachtenprocedure wordt tegelijkertijd simpeler. Nu loop je als passagier vaak vast in een eindeloze mailwisseling met een klantenservice die traag reageert. De hervorming legt striktere termijnen op aan maatschappijen om op een klacht te reageren, zodat je niet maandenlang in onzekerheid blijft zitten. Ook de verplichting tot een hotelovernachting bij een langdurige vertraging wordt in de nieuwe tekst scherper afgebakend, zodat voor zowel passagier als maatschappij duidelijker is wanneer die plicht geldt en wanneer niet.
Voor mensen met een beperkte mobiliteit komt er bovendien extra bescherming, onder meer rond assistentie bij het in- en uitstappen en bij het vervoer van hulpmiddelen zoals een rolstoel. Dat onderdeel kreeg tijdens de onderhandelingen relatief weinig aandacht in de media, terwijl het voor een grote groep reizigers juist het verschil maakt tussen wel of niet zelfstandig durven vliegen.
Wat jij nu al kunt doen bij een vertraagde vlucht
Tot de nieuwe regels ingaan, gelden de huidige rechten gewoon door. Bewaar daarom altijd je instapkaart en elke mededeling van de luchtvaartmaatschappij over de reden van vertraging. Dat bewijs heb je nodig als je later compensatie claimt, zeker als de maatschappij zich beroept op "buitengewone omstandigheden" zoals een staking of extreem weer, want dan vervalt je recht op compensatie.
Denk ook na over hoe je onderweg betaalt als een vlucht onverwacht strandt. Moet je spontaan een hotel of extra ticket regelen, dan merk je soms pas ter plekke dat een gewone bankpas je op reis onverwacht veel geld kan kosten. Zorg dus dat je vóór vertrek al weet welke betaalmiddelen je achter de hand hebt voor dat soort noodgevallen.
Bewaar deze zomer je bonnetjes en communicatie sowieso, ook al gaat de daadwerkelijke wetswijziging pas in 2027 in. Een vertraging die je nu meemaakt, valt namelijk nog gewoon onder de huidige regels, en die blijven je net zo goed geld opleveren als je weet waar je recht op hebt.